Enkele weken terug ben ik een dagje naar de Condroz geweest, dat is het hoogplateau tussen de Ardennen en de Maas. Ideaal voor wandelingen en rijk bezaaid met hoogspanningslijnen. Ditmaal niet zo'n uitgebreide reportage als de vorige keer dat ik hier in de buurt was (zie http://www.hoogspanningsforum.com/viewt ... f=12&t=806 ), maar toch wil ik jullie deze foto's niet onthouden.
Als eerste zien we de vallei van de Hoyoux, deze wordt overspannen door 2 lijnen: de 380kV Gramme-Courcelles, die hoegenaamd geen last heeft van een klein valleitje en met 2 gewone steunmasten er overheen geraakt. De andere lijn is de 150kV Seilles-Gramme. Deze 150kV-lijn had vroeger 2 draadstellen, voor deze overspanning stonden dan aan elke over 2 masten die elke 3 fases droegen. Bij het verdwijnen van het tweede draadstel zijn de 2 andere masten ook gesneuveld. Hier kijken we naar mast 176bis aan de andere oever. Google verraadt dat in 2007 mast 176 zelf er nog stond, al was die toen al lang werkloos.
Mast 177bis is niet enkel een crossingsmast, maar ook een aftak voor het steeklijntje naar Marchin. De constructie laat duidelijk zien dat deze lijn er al heel lang staat.
De aftak, gebouwd met buismasten, is duidelijk veel recenter dan de oude lijn. Soms kan het moeilijk zijn de leeftijd van een lijn te achterhalen, soms is het echter kinderspel.
Het hoogspanningsstation van Marchin, in de vallei, is een klantaansluiting op 150kV van de staalfabriek. Dit is de hoofdvoeding, de reservevoeding verloopt via de 15kV.
Aan deze kant van het dorp Haute Sarte valt het nog mee qua hoogspanningslijnen: rechts in het klein de 15kV Haute Sarte-Marchin, dan de 380kV Gramme-Courcelles en links tenslotte de 150kV Gramme-Seilles. In de achtergrond zie je echter al het mastenbos rond Gramme, wat ik vorige keer al uitgebreid in beeld bracht.
De 150kV-lijn Gramme-Seilles maakte vroeger deel uit van de lijn Rimière-Gouy. Dit was één van de eerste 150kV-lijnen in België (enkel Schelle-Gouy is ouder bij mijn weten) en werd gebouwd in 1934. Met de komst van het 380kV net, hier op dezelfde foto te zien, werd deze lange lijn overbodig voor het transport over lange afstanden. De lijn werd verknipt, op 1 draadstel gebracht en deels op 70kV uitgebaat voor lokale aansluitingen. Een kort stukje nabij Auvelais is zelfs afgebroken enkele jaren terug. Maar omdat de masten op zich nog in goede staat zijn zullen de verschillende stukjes nog wel enige tijd blijven bestaan. Het segment Gramme-Rimière van deze oerlijn wordt momenteel zelfs geretrofit naar 70kV om Ampsin mee te kunnen voeden.
Dan even de focus op de 15kV-lijn die de noodvoeding van de staalfabriek vormt. Alle masten stammen uit begin jaren '90, wat maakt dat dit één van de allerlaatste nieuwgebouwde bovengrondse MS-lijnen in België moet zijn. De lijn valt op door zijn enorm dikke kabels, dit heb ik op 15kV nog nooit eerder gezien, ik schat ze rond de 300mm². Dikker dus dan de 210 AMS van de 150kV-lijn ernaast.
Ook aan de afwerking van de bretellen zie je duidelijk dat deze lijn bakken stroom moet kunnen verzetten, wat ongetwijfeld voor de nodige netverliezen zal zorgen. Maar vermits het een noodvoeding betreft en dus slechts sporadisch gebruikt wordt, is dat nog net aanvaardbaar.
Dan komen we aan bij de hoogspanningspost van Haute Sarte. Ooit werd deze gevoed enkel door de 70kV-lijn uit Rimière, die om die reden met 2 draadstellen gebouwd werd. Dit lijntje is nog een jaar of 10ouder dan de 150kV-oerlijn. Sinds het vrijkomen van de 150kV-lijn is de hoofdvoeding van het station op 150kV en is de 70kV-lijn slechts reserve.
Vanuit dit station vertrekken er bovengrondse 15kV-lijnen in alle richtingen.
15kV is hier echter een afronding...
De 15kV richting het zuiden.
De zeer zware 15kV-lijn naar de staalfabriek moet zoveel ampères kunnen trekken dat er maar liefst 4 parallelle grondkabels nodig zijn. Overkill is underrated.
Tot zover het gedeelte in de Condroz. Op de terugweg kwam ik nog langs Hannuit, daar ging ik een kijkje nemen aan de vrij recente 70kV-post. Bijna overal in België beheert Elia het 70kV-net als deel van het hoogspanningsnet. Dit wil zeggen dat elk onderstation naar MS door Elia op verschillende wijzen gevoed kan worden met een betrouwbaarheidsgraad van 99,99... %. Dit heeft een zekere topologie van het net en layout van de stations tot gevolg.
In de provincie Luik is een deel van het net echter historisch zo gegroeid dat de 70kV bij de distributienetbeheerder, RESA, terechtgekomen is. Omdat de 70kV hier samen met 15kV bekeken wordt is de topologie van het 70 kV-net helemaal anders en zijn de onderstations ook veel eenvoudiger. Zo zijn de RESA-stationnetjes allemaal enkel-rail en bestaan er losse antennes op 70kV. De redundantie zit dan immers in het 15kV-net dat bij dezelfde beheerder zit en dus makkelijk kan ingeschakeld worden bij een uitval op 70kV.
Hannut is zo'n voorbeeld van een post die op een 70kV-steeklijn hangt. Wat me meteen opviel is dat er voor deze recente 70kV-post (indienstname 2010) ouder materieel gebruikt is. Vermoedelijk had RESA hier nog een hoop van in stock liggen en moesten ze dus niet teveel aankopen doen. De post is zeer eenvoudig van opbouw, maar kan later wel uitgebreid worden. De voedingslijn, vanuit Saives, is in de jaren '90 gebouwd met buismasten, enkel de laatste kilometer is ondergronds. 20 jaar lang werd deze lijn op 15kV bedreven, dat kan gewoon wanneer het om dezelfde uitbater gaat.
Hoewel Hannut duidelijk gebouwd is als ondersteuning voor het MS-net in een niet zo dichtbevolkt gebied zonder zware industrie, gaat de post in de toekomst toch serieus uitbreiden.
Elia plant immers het Luikse net grondig te herstructureren, met stevige inkrimping van het 70kV-net tot gevolg. RESA betrekt zijn 70kV vandaag onder andere uit Bressoux, waar Elia de 70kV wil afschaffen. Om dit voedingspunt te vervangen kijkt Elia onder andere naar Hannut. 100m van deze post vandaan passeert immers een stevige 150kV-kabel, waarop Elia een 150-70kV transfo wil aansluiten om zo RESA via Hannut van hoogspanning te kunnen voorzien. Dan zal RESA met één rail met 2 velden niet langer toekomen.
Condroz
Re: Condroz
Mooie reportage, geeft een mooi beeld van de diversiteit in de mastmodellen die je daar hebt.
De fraaie enkelcircuitmasten in de lijn Seilles - Gramme kom je ook tegen bij de Maasoverspanning, bijzonder type is dat.
De fraaie enkelcircuitmasten in de lijn Seilles - Gramme kom je ook tegen bij de Maasoverspanning, bijzonder type is dat.
Re: Condroz
Wat een leuk reisje hebt je daar gemaakt. Prachtig weer erbij, voldoende te zien (van allerlei leeftijden), nethistorie, netstrategie en uiteraard ook gewoon mooie vergezichten in een onderschatte streek van de Ardennen. Althans, voor zover ik het gebied ken, voornamelijk van geologie-excursies en stormchases. Het was mooi om je hele tocht met foto's en al na te volgen op de netkaart in een ander tabblad.
Die 15 kV-lijn is echt een beest.
Zo'n joekel verdient intekening op de netkaart.
Toch is het een buitengewoon effectieve en (voor lieden zoals wij) mooie manier om je van invoeding te verzekeren. Interessant wel hoe men dit vermogen op 15 kV denkt te verschakelen als de nood aan de man is. Normale 15 kV-apparatuur is misschien wel niet ontworpen op het kunnen schakelen van dit soort stromen.
Leuke zadelmastjes ook. Hoe hang ik mijn circuits in de tonvorm in een zadelmast? Het kunstje lijkt wel te zijn afgekeken van de Franse chats, waar ze met enige fantasie nog wel wat van weg hebben ook.![Lach :)](./images/smilies/icon_e_smile.gif)
Die 15 kV-lijn is echt een beest.
![grote grutten :grotegrutten:](./images/smilies/icon_shock.gif)
Toch is het een buitengewoon effectieve en (voor lieden zoals wij) mooie manier om je van invoeding te verzekeren. Interessant wel hoe men dit vermogen op 15 kV denkt te verschakelen als de nood aan de man is. Normale 15 kV-apparatuur is misschien wel niet ontworpen op het kunnen schakelen van dit soort stromen.
Leuke zadelmastjes ook. Hoe hang ik mijn circuits in de tonvorm in een zadelmast? Het kunstje lijkt wel te zijn afgekeken van de Franse chats, waar ze met enige fantasie nog wel wat van weg hebben ook.
![Lach :)](./images/smilies/icon_e_smile.gif)
Halfverankering is net als Volbeat: het kan altijd
Re: Condroz
Leuke foto's,
Vooral aardig die foto met de vier 15kV kabels. Enig idee hoe zwaar die kabels zijn? Ze zien er niet zo heel erg dik uit.
De schakelaars in de 15kV hebben helemaal geen probleem met grote stromen, als ze er maar voor zijn ontworpen.
Het komt wel voor dat twee schakelaars parallel worden gezet en deze gezamenlijk de stroom voeren (bij oude schakelinstallaties). De kortsluitstroom kunnen die schakelaars wel aan anders zou de schakelinstallatie vervangen moeten worden.
Johan
Vooral aardig die foto met de vier 15kV kabels. Enig idee hoe zwaar die kabels zijn? Ze zien er niet zo heel erg dik uit.
De schakelaars in de 15kV hebben helemaal geen probleem met grote stromen, als ze er maar voor zijn ontworpen.
Het komt wel voor dat twee schakelaars parallel worden gezet en deze gezamenlijk de stroom voeren (bij oude schakelinstallaties). De kortsluitstroom kunnen die schakelaars wel aan anders zou de schakelinstallatie vervangen moeten worden.
Johan
Re: Condroz
Prachtige "dubbele vlag"- masten in het Belgische 380 kV-net.
Laatst gewijzigd door Mark op 26 dec 2017 22:23, 1 keer totaal gewijzigd.
Reden: Quote verwijderd, gelieve niet hele berichten te citeren.
Reden: Quote verwijderd, gelieve niet hele berichten te citeren.